SON DAKİKA

Anasayfa > Doğa > Zehirli Mantar Çeşitleri

Zehirli Mantar Çeşitleri
Son Güncellenme : 01 Oca 2012 13:36

Zehirli mantar türleri nelerdir .Bir mantarın zehirli olduğunu nasıl anlayabiliriz?Zehirli mantarları kolayca tanımak için pratik ayrım noktaları yoktur Bu nedenle iyi tanınmayan, yabani, bilinmeyen mantarların yenmemesi gerekir Önerimiz .

* Ellendiğinde sararan çayır mantarlarından (Agaricus türleri);
* DDT, turp kokusunda olan orman mantarlarından (Hebeloma, Inocybe, Cortinarius türleri);
* Annulusu ve volvası olan Amanita türlerinden kesinlikle uzak durmanızdır.

Önemli Uyarı: YabanClub Mantar maddeleri sadece bilgilendirme amaçlıdır. Buradaki bilgileri kullanarak mantar toplamayın. Zehirli ve yenilebilen mantarları birbirinden ayırt etmek bazen çok zor olduğundan yabani mantarlar sadece uzmanlar tarafından toplanmalıdır.

Ağulu Mantar
Omphalotus 298x300  Zehirli Mantar Çeşitleri

Ağulu mantar (Omphalotus olearius), Omphalotaceae familyasından zehirli bir mantar türü. Türkiye’de yetişen “Cüce kız, Meşe mantarı, Horoz mantarı” gibi isimlerle de tanınan Cantharellus cibarus ile karıştırılabilir. Fakat bu tür daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı gibi, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.
Şapkası, 7–10 cm, konveks (dış bükey), sonra huni biçimli, üst yüzeyi portakal sarısı, ipek gibi parlak, dalgalı, yaşlılarda portakalımsı-kahverenklidir. Lameller, değişik uzunluklarda, eşit değil, sık, yaklaşık 5–6 mm. eninde, ince, sapa dekurrent olarak bağlanır. Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları akut, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları, çoğu kez karanlıkta parlar, mantarın ingilizcesi o yüzden Jack-o Lantern’dir. Sapı 7-15 x 1–2 cm. olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik (Dışa doğru genişleyen) olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir. Bu mantar, yaz başından sonbahar sonlarına kadar özellikle yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı görmek mümkündür.
Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanı sıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, miyozis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar, İzmir, Manisa, Bursa, Çanakkale, Balıkesir, Elazığ gibi illerde yetişen yaygın bir türdür. Zehirlenmesi genelde ölümcül değildir.

Yalancı Dede Mantarı
yalancidedemantari  Zehirli Mantar Çeşitleri

Tehlikeli ve öldürücü bir mantardır Halk arasında “dede mantarı” olarak bilinen yenilebilir mantarlar ile karıştırılabilir.Şapka, 3,5 cm çapında küremsi, biraz dışbükey, mantar olgunlaştıkça düzlemsel bir hal alır Kenarları ince olup, eğik değildir Kutikül yapışık kurudur Şapkanın merkezinde konsantrik durumlu kestane renkli pullar bulunması tipik olup, şapkanın rengi kırmızımsıdır.Lameller; sıkça dizilidirler, 5-10 mm genişlikte, nazik ve sapa kadar ulaşır Renk beyazımsıdır Sap; 3×06 cm, şapkadan ayrılabilir Bazen üstte ve altta biraz daralabilir, sap lamellerin altında vazo gibidir saplarında ortaya yakın yerbir yerde annulus bulunmaktadır Fakat bu annulus mantar yaşlandıkça kaybolur Kalıcı değildir.Yazın ve sonbaharda, havuz kenarlarında, parklarda, yol kenarlarında, otların arasında, yaprak altlarında bulunur Genellikle bol yağışlı mevsimlerde çayırlarda görülür Falloides zehirlenmesi tipine yol açan amatoksinleri ihtiva eder.Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, 6-24 saat sonra ortaya çıkar Bu belirtiler, karın ağrıları, bulantı, kusma ve ishal şeklindedir Zehirlenmede önce kısa bir hafifleme görülür, sonra ağrılar tekrarlar, karaciğer görevini yapamaz hale gelir Ayrıca böbrekler zayıflar Sonuçta komadan sonra genellikle ölüm gelir Şu ana kadar yalnızca Bursa yöresinde görülmüştür

Sinek mantarı
300px Fliegenpilz.001  Zehirli Mantar Çeşitleri

Sinek mantarı (Amanita muscaria), Gelin mantarı olarak da bilinen, Amanitaceae familyasından zehirli ve halüsinojen bir mantar türüdür İbotenik asit, müsimol gibi zehirli bileşikler içerir ve Pantherina sendromu zehirlenmesine yol açar Yarattığı delilik krizleri 4-6 saat sürer Bu mantardan etkilenenlerde; ruh halinin değişmesi, (keyifli veya kaygılı durum), nedensiz gülme, hayal görme, konuşma güçlüğü, kas spazmları, görme ve işitme bozukluğu, yorgunluk gibi belirtiler görülür Bu mantardan zehirlenmelerde ölüm olayı nadirdir, özellikle küçük çocuklarda tehlikeli olabilmektedir

Parlak kırmızı ve turuncuya renklerde olabilir Diğer amanita türleri gibi beyaz renkli, yumurta şeklinde bir kapsülden çıkar, genelde üzerindeki zar’ın kalıntılarından kaynaklanan beyaz noktalar taşır

Avrupa’da sinek mantarının şans getirdiğine inanılır Ortaçağ’da üzerine konan sinekleri sersemletip boğduğu için bu mantarın suyu sineklerden korunmak için kullanılmıştır Etimolojik açıdan incelendiği zaman Yunancada amanitai “detaysız mantar”, musc ise sinek anlamına gelir Bu mantar her zaman insanların ilgisini çekmiş, süslemelerde, çocuk kitaplarında kırmızı renkli beyaz benekli sevimli bir mantar olarak resmedilmiştir Sibirya’da şamanlar tarafından çeşitli amaçlarla kullanıldıkları, Vikinglerin de bir yeri işgal etmeden önce cesaret vermesi için bu mantarı yedikleri bilinmektedir Şamanlar ayinlerini düzenlemeden önce bu mantarlardan yerler ve uykuya yatarlar Mantarın getirdiği uyku hali ve halüsinojenik etkilerle gördükleri rüyaları anlatarak kehanette bulunurlarAyrıca ünlü oyun Mario’nun mantarının bu mantar türünden esinlendiği bilinmektedir

Alt Türler

Amanita muscaria var alba beyazdır, ve Kuzey Amerika’ya hastır
Amanita muscaria var americana sarı ve sarı-turuncu arası renktedir
Amanita muscaria var formosa Avrupa’ya astır, rengi sarı ve turuncudur
Amanita muscaria var guessowii Kuzey Amerika’nın kuzey bölümünde bulunur, şapkasının ortası kırmızımsı turuncu kenarları sarıdır
Amanita muscaria var persicina Pembe ve kavuniçi renktedir
Amanita muscaria var regalis Koyu kahverengidir Artık farklı bir tür olarak değerlendirilmektedir (Amanita regalis)

Amanita pantherina

amanita pantherina 300x200  Zehirli Mantar Çeşitleri

Amanita pantherina, Amanitaceae familyasından sinek mantarına (Amanita muscaria) çok benzeyen halüsinojen ve zehirli bir mantar türüdür.Çok miktarda mantar zehirlenmesinden sorumludur. İlkbahardan sonbahara kadar bulunabilir. Büyük, gösterişli ve hoş kokuludur. Genelde çocuklar ve hayvanlar tarafından kazara yense de, bazen yetişkinler halüsinojen etkileri için tüketirler. Amanita muscaria ya nazaran çok daha etkili bir zehirli mantardır. Psilocybe türleri gibi az zararlı halüsinojenlerden değildir, içerdiği kimyasallar (müsimol ve ibotenik asit gibi) tehlikeli sonuçlar doğurabilir.

Ölüm Meleği (Köygöçüren, Evcikkıran)

Ölüm Meleği1 300x259  Zehirli Mantar Çeşitlerikoygocuren  Zehirli Mantar Çeşitleri

Yukardaki Resmi görülen mantar, ülkemizdeki ölümcül mantar zehirlenmelerinin neredeyse % 95’inden sorumlu, son derece zehirli ve tehlikeli bir mantardır. ülkemizdeki zehirli mantar ölümlerinin baş sorumlusudur. 1994 yılı Kasım ayında, İstanbul’da seri zehirlenmelere yol açmış ve 20’den fazla insanımızın ölmesine neden olmuştur.

Bu mantara yaz başlarında ve sonbahar aylarında ormanlarda çok sık rastlanır. Zehirli olmayan çayır mantarlarına benzetildiğinden insanlar kolayca yanılabilmektedir. Mantarın içerdiği amanitin maddesi, sindirildikten 8-12 saat sonra ilk belirtilerini gösterir ve karaciğer-böbrek metabolizmasını yok eder. Zehirine karşı henüz bir ilaç geliştirilememiştir. Bu mantarın bir kişiyi öldürmesi için 20-25 gram tüketilmesi yeterli olmaktadır. BU MANTARDAN KESİNLİKLE UZAK DURUNUZ…

Şeytan Mantarı

Boletus satanas1 300x300  Zehirli Mantar Çeşitleri

Şeytan mantarı (Boletus satanas), Boletaceae familyasından zehirli bir mantar türü. Türkiye’de, Karadeniz Bölgesi ormanları başta olmak üzere pek çok yörede bulunur.Görünüşü zehirsiz Boletus türleri ile karışabilir. Mantar kesildiğinde dokusu mavileşir. Halk arasında, kesilince dokusu mavileşen mantarların zehirli olduğuna dair bir inanış vardır. Ancak yenebilen bazı Boletus türleri de kesilince mavileşir. Şeytan mantarı zehirli etkisini esas olarak sindirim sistemi üzerinde gösterir. Dünya üzerinde ölüme sebep olabilen 20 kadar çok zehirli mantar türünden biridir.

Galerina autumnalis

Galerina marginata 300x225  Zehirli Mantar Çeşitleri

Galerina autumnalis, Cortinariaceae familyasından ölümcül derecede zehirli bir mantar türü. İçerdiği alfa-amanotoksinler ölümle sonuçlabilen zehirlenmelere yol açar. Armillaria mellea (bal mantarı) ve çeşitli halüsinojen Psilocybe mantarlarına (özellikle Psilocybe cyanescens ve Psilocybe stuntzii) benzerliği zehirlenmelerin ana sebebidir.Şapkası küçük, 1-4 cm, tümsek veya hafifçe düz, bazen çan şeklinde olabilir. Şekli düzgün, taze ve ıslakken yapışkan, diğer durumlarda kuru olabilir. Rengi genelde kahverengi veya turuncuya yakın olabilir. Spor izi kahverengidir.2001 yılında yapılan bir çalışmada, görünümlerindeki farklara rağmen Galerina autumnalis, Galerina marginata , Galerina oregonensis, Galerina pseudomycenopsis, Galerina unicolor, ve Galerina venenata türlerinin aynı genetik yapıyı paylaştıkları, dolayısıyla hepsinin, en eski isimlendirme olan Galerina marginata ismi altında toplanabileceğini ortaya çıkarmıştır.

Psilocybe semilanceata

psilocybe semilanceata 300x233  Zehirli Mantar Çeşitleri

Psilocybin/Psilocin Mantarlar: Bu maddeleri içeren mantarlar genelde Psilocybe, Stropharia, Conocybe, and Panaeolus ailesine mensuptur. Psilocybin kelimesi Yunancadaki “psilo” (yuksek) ve “cybe” (kafa) kelimelerinden gelmiştir. Bu türden mantarlardan bazıları şunlardır: Psilocybe mexicana, Psilocybe cubensis, Psilocybe semilanceata, Psilocybe pelliculosa, Panaeolus subbalteatus, Psilocybe cyanescens, Psilocybe baeocystis. Bu mantarlar tüketilmelerinin yarım-bir saat ardından dört saat kadar sürebilen esneme, konsantrasyon bozukluğu, kalp atışlarının hızlanması, görsel ve işitsel halüsinasyonlara (sanrılar) yol açar. Bu mantarların en büyük tehlikesi Galerina autumnalis gibi ölümcül bazı mantar türlerine çok benzemeleri ve aynı habitatı paylaşmalarıdır. Son zamanlarda Psilocybin gibi maddelerin tıpta kullanımlarının ne şekilde olabileceği yönünde araştırma projeleri başlatılmıştır.

Amanita phalloides 300x262  Zehirli Mantar Çeşitleri   Amanita virosa 300x262  Zehirli Mantar ÇeşitleriCortinarius orellanus 300x262  Zehirli Mantar Çeşitleri   Cortinarius speciosissimus 300x262  Zehirli Mantar ÇeşitleriGalerina marginata 300x262  Zehirli Mantar Çeşitleri
 

Mantar zehirlenmelerinde ilk belirtiler nelerdir?

Son günlerde İstanbul’da mantar zehirlenmesi nedeniyle hastanelere başvuran hastaların sayısında belirgin bir artış görülüyor.

Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanelerine toplam 24 kişinin başvurduğu, bunlardan 13’ünün tedavisinin devam ettiği , 2’sinin de yapılan tüm müdahalelere rağmen yaşamını kaybettiği bildirildi.

Peki Mantar zehirlenmesinin belirtileri neler?

İstanbul Sağlık Müdürlüğü’nden bu konuda yapılan açıklamada doğada kendiliğinden yetişen mantarların bir kısmının çok zehirli olduğu belirtilerek, zehirli mantarların türlerine göre, zehirlenme tablosunun farklı olduğu vurgulandı.

ZEHİRLENME BELİRTİLERİ

Zehirlenme hali 3 dakika ile 3 saat arasında görülebiliyor. Zamanında müdahale edilmezse hasta kalp veya solunum durması ile ölüyor. Bazı mantarların da karaciğer üzerine toksik etkisi bulunuyor. Bu türlerde zehirlenme 6- 15 saat içerisinde görülüyor.Yüzde 70 oranında ölüme neden oluyor. Zehirli mantarların bir kısmı da hemoliz yapıyor.Yani kanı eritiyor. Bu tür zehirlenmelerde rahatsızlıklar, 24 saat sonra ortaya çıkıyor ve yüzde 20’si öldürücü oluyor.

Mantardan zehirlenen kişilerde mantar cinsine göre değişen bulantı, kusma, sulu veya kanlı ishal, karın ağrısı, adale krampları, terleme, gözyaşı ve tükürük ifrazatında çoğalma, görmede bulanıklık, baş dönmesi, dikkatte dağılma, sendeleme, ruhsal değişiklik, hareketlerde zorluk, uyuklama hali, uyanıkken hayal görme, tansiyon düşüklüğü, şiddetli ağrı, bayılma, nöbet, koma gibi belirtiler görülüyor.

İlk belirti görüldüğü andan itibaren hiç vakit geçirilmeden sağlık kuruluşlarına başvurulması gerekiyor.

DİKKAT ZEHİRLENME HATTI

Sağlık sorunları ve zehirlenmelerle ile ilgili olarak, 24 saat ücretsiz hizmet veren 114 nolu telefon aranabiliniyor. Zehirlenme belirtilerinden herhangi biri ortaya çıktığında ya da şüphelenildiğinde 112 Acil Sağlık Hizmetleri’ne bağlı ambulanslar aranarak, yardım istenmesi gerekiyor.

 

Yorumlar

Bu Yazıya 25 Yorum Yapılmış

  • SuperMuzo 16.07.2012 Pts 19:04:57

    Bir tsk esirgemeyin emeye saygı

  • Özer 31.08.2012 Cum 16:41:23

    Müdür şu “Amanita muscaria – Gelin mantarı” dediğimiz mantar tam olarak ülkemizin neresinde yetişiyor. bana bilgi verebilirmisin?

    • SuperMuzo 02.09.2012 Paz 12:08:54

      Amanita muscaria – Gelin mantarı genellikle Avrupa’da yetişir.Slm

  • Barış 28.09.2012 Cum 6:28:00

    Selam

    boletus mantar türlerinin (Çörek mantarı,kaypak mantar,öküz mantarı vb) içinde zehirli olarak bilinen boletus satanas mantarınden (kesildiğinde mavi reng ortaya çıkan)başka bu altı süngerimsi olan mantarlardan yemememiz gereken bir mantar varmıdır?

  • Asuman Batmaz 13.11.2012 Sal 15:30:21

    Zehirli bir tür olan bu mantar, yurdumuzda yetişen “Cüce kız, Meşe mantarı, Horoz mantarı” olarak tanınan Cantharellus cibarus ile karıştırılabilir. Fakat bu tür daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı gibi, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.

    Şapka, 7-10 cm, konveks, sonra huni biçimli, üst yüzeyi portakal sarısı, ipek gibi parlak, dalgalı, yaşlılarda portakalımsı-kahverenklidir. .

    Lameller; değişik uzunluklarda, eşit değil, sık, yaklaşık 5-6 mm. eninde, ince, sapa dekurrent olarak bağlanır. Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları akut, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları, çoğu kez karanlıkta luminisans etkisi gösterir.
    Sap, 7-15 x 1-2 cm. olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir. Bu mantar, yaz başından sonbahar sonlarına kadar bilhassa yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı görmek mümkündür.
    Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanısıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, myosis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar, İzmir, Manisa, Bursa, Çanakkale, Balıkesir, Elazığ gibi illerimizde yetişen yaygın bir türdür.

    — 0 —

    Amanita phalloides
    (Köygöçüren, Evcikkıran olarak da adlandırılır.)
    Ülkemizdeki ölümcül zehirlenmelerin neredeyse % 95 inden sorumlu, son derece zehirli ve tehlikeli bir mantardır. Bu mantara yaz başlarında ve sonbahar aylarında ormanlarda çok sık rastlanır. Mantarın içerdiği amanitin maddesi, sindirildikten 8-12 saat sonra ilk belirtilerini gösterir ve karaciğer-böbrek ****bolizmasını yok eder. Zehirine karşı henüz bir ilaç geliştirilememiştir. Bu mantarın bir kişiyi öldürmesi için 20-25 gram tüketilmesi yeterli olmaktadır.

    BU MANTARDAN UZAK DURUN !
    Bu mantar; 1994 yılı Kasım ayında, İstanbul’da seri zehirlenmelere yol açmış ve 20’den fazla insanımızın ölmesine neden olmuştur.

    — 0 —

    Lepiota bruneoincarnata (Agaricales/Lepiotaceae)
    Tehlikeli ve öldürücü bir mantardır. Halk arasında “dede mantarı” olarak bilinen yenilebilir mantarlar ile karıştırılabilir.

    Şapka, 3,5 cm çapında küremsi, biraz dışbükey, mantar olgunlaştıkça düzlemsel bir hal alır. Kenarları ince olup, eğik değildir. Kutikül yapışık kurudur. Şapkanın merkezinde konsantrik durumlu kestane renkli pullar bulunması tipik olup, şapkanın rengi kırmızımsıdır.

    Lameller; sıkça dizilidirler, 5-10 mm. genişlikte, nazik ve sapa kadar ulaşır. Renk beyazımsıdır. Sap; 3×0.6 cm., şapkadan ayrılabilir. Bazen üstte ve altta biraz daralabilir, sap lamellerin altında vazo gibidir. saplarında ortaya yakın yerbir yerde annulus bulunmaktadır. Fakat bu annulus mantar yaşlandıkça kaybolur. Kalıcı değildir.
    Yazın ve sonbaharda, havuz kenarlarında, parklarda, yol kenarlarında, otların arasında, yaprak altlarında bulunur. Genellikle bol yağışlı mevsimlerde çayırlarda görülür. Falloides zehirlenmesi tipine yol açan amatoksinleri ihtiva eder. .
    Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, 6-24 saat sonra ortaya çıkar. Bu belirtiler, karın ağrıları, bulantı, kusma ve ishal şeklindedir. Zehirlenmede önce kısa bir hafifleme görülür, sonra ağrılar tekrarlar, karaciğer görevini yapamaz hale gelir. Ayrıca böbrekler zayıflar. Sonuçta komadan sonra genellikle ölüm gelir… Şu ana kadar yalnızca Bursa yöresinde görülmüştür.

    — 0 —

    Amanita muscaria
    (Gelin mantarı olarak ta adlandırılır)

    İbotenik asit, müsimol gibi zehirli bileşikler içeren zehirli bir mantardır. Pantherina sendromu zehirlenmesine yol açar. Yarattığı delilik krizleri 4-6 saat sürer. Bu mantardan etkilenenlerde; ruh halinin değişmesi, (keyifli veya kaygılı durum), nedensiz gülme, hayal görme, konuşma güçlüğü, kas spazmları, görme ve işitme bozukluğu, yorgunluk gibi belirtiler görülür. Bu mantardan zehirlenmelerde ölüm olayı nadirdir, özellikle küçük çocuklarda tehlikeli olabilmektedir.

  • Deniz ASLAN 04.12.2012 Sal 10:12:46

    Türkiye’de yetişen bütün zehirli-zehirsiz mantarları anlatan bir kaynak yok. Bildiğiniz iyi bir kaynak varmı? Tercihen gerçek fotoğraflı.

  • Cenk 23.12.2012 Paz 22:27:30

    Paylaşım İçin Teşekkürler

    • SuperMuzo 24.12.2012 Pts 11:00:16

      Rica ederim Sizler beğendiyseniz ne mutlu bana.. Paylaşmayı severim ben.. SuperMuzo

  • Can Yurt 31.03.2013 Paz 18:56:29

    ya şu conocybe filaris,lactarius torminosus,amanitasmithiana ,amanita ocreatar,agaricusxanthodermus adlı mantarların turkce isimlerini verebılırmısınız

  • bilinmeyen 13.05.2013 Pts 17:08:36

    galerina marginata mantarının açıklamasını koyarmısınız

    • SuperMuzo 13.05.2013 Pts 20:27:05

      Galerina marginata sipariş Agaricales ailesinin Hymenogastraceae zehirli mantar bir türüdür. 2001’den önce, türler G. autumnalis, G. oregonensis, G. unicolor ve G. venenata yaşam farklılıkları ve kapaklar yapışkanlık nedeniyle ayrı olduğu düşünülen, ancak filogenetik analizi hepsi aynı tür olduğunu gösterdi .

      Bu mantar meyve organları kurutma zaman renkli solmaya sarı-kahverengi kapaklar kahverengi var.Solungaçları kahverengimsi ve paslı bir spor baskı vermek vardır. İyi tanımlanmış bir membranöz halka genellikle genç örneklerin kaynaklanıyor görülen ama çoğu zaman yaşla birlikte kaybolur. Eski meyve organları, kapaklar düz ve solungaçları ve sapları kahverengidir vardır. Bu tür klasik bir “küçük kahverengi mantar”-orta ölçekli tüm küçük, kahverengi mantar zor-belirlemek ve kolayca çeşitli yenilebilir türleri ile karıştırılabilir içeren geniş kapsamlı bir kategoridir.

      Galerina marginata Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya dahil olmak üzere Kuzey Yarımküre’de, yaygın olan ve aynı zamanda Avustralya’da bulunmuştur. Bu çürüyen kozalaklı ağaç ahşap ağırlıklı olarak yetişen odun çürüyen mantardır. Son derece zehirli türler, bu ölüm kapağı (Amanita phalloides) bulunan aynı ölümcül amatoksinler içerir. Toksik miktarlarda yenmesi kusma, ishal, hipotermi ve hızla tedavi edilmezse nihai ölümü ile ciddi karaciğer hasarına neden olur. Yaklaşık on zehirlenmeler şimdi son yüzyılda G. marginata olarak gruplandırılmış tür isnat edilmiştir.

  • muhammet oguk 06.10.2013 Paz 9:01:27

    Armanita muscaria gelin mantarı mantarı kastamonu nun sahile yakın ilçelerinin çam ve kõknar ormanlarının açık çimenlik bólgelerinde yetişir.goruntusu cok guzel fakat zehirlidir.

  • recep alkan 03.11.2013 Paz 22:16:31

    sinek mantarından sinek ilacı yapabilir miyiz ? tarihte kullanılmış bir mantar teşkrlr

  • huşu 06.11.2013 Çar 14:27:24

    bitkilerden madde sentelemeden anlayan varmı

  • ilker öztürk 04.03.2014 Sal 21:36:25

    Merhaba. Elimde şöyle bir mantar var. Sanırım mantar yani. Babam meşe dibinde bulmuş ilk defa gördüğü için de merak etmiş ne menem bir şey bu diye.

    http://i.hizliresim.com/Knd7O1.jpg

    • SuperMuzo 04.03.2014 Sal 23:52:16

      Merhaba Bu Mantar(Bovist-Lycoperdon perlatum)Tavşan ve ya Armut Mantara benziyor.ikisi de yenilmez.SuperMuzo

  • seda 10.03.2014 Pts 16:05:36

    ormanda yaşayan mantarlar nelerdir örnek verebilir misin

  • can sezer 16.03.2014 Paz 10:25:06

    sağolun ödevime yardımcı oldunuz

  • Emir Kaan 08.04.2014 Sal 15:41:23

    Süper tsk ederim

  • can özkan 11.06.2014 Çar 16:24:17

    içi beyaz olanlar zehrlmi

  • merve özkan 11.06.2014 Çar 16:27:02

    içi kırmız olan zehrlmi

    • SuperMuzo 11.06.2014 Çar 20:47:12

      Toplanacak mantarlarda nelere dikkat etmelidir:
      1.Şapkasının hem altı hem de üstü KAHVERENGİ olan lamelli mantarlardan uzak durmak gerekir.
      Öldürücü zehirli örümcek mantarları Cortinarius speciosismus (C.rubellus) ve Cortinarius orellanus ile yine öldürücü mantar Galerina marginata böyle mantarlardır. (Bak: Zehirli Mantarlar)

      2.Aynı şekilde şapkasının hem altı hem de üstü BEYAZ olan lamelli mantarlardan da aynı ölçüde uzak durmak gerekir.
      Öldürücü zehirli sinek mantarı Amanita virosa / Ölüm Meleği böyle bir mantardır. Bu mantarın en tehlikeli yönü pazardan satın aldığımız kültür mantarı Şampinyon’a benzetilmesidir. (Bak: Zehirli Mantarlar)
      Aslında -bilenler için- bunları birbirinden ayıran önemli özellikler bulunmaktadır. Diğerlerinin yanında belirleyici olan fark lamellerinin rengidir.

      Sinek mantarlarının lamelleri kesin olarak BEYAZ olur. Champinion / Şampinyon mantarlarında ise lameller beyaz değil, siyaha yakın tonlarda olurlar. Bu rengi veren Champinion mantarlarının SİYAH sporlarıdır.

      Mantarın bunlardan hangisi olduğunu saptayabilmenin iki ayrı olanağı bulunmaktadır:

      A- Mantarın şapkası ter çevrilip altından bakılırsa lamellerin rengi görülebilir.

      Yukarıda belirtildiği gibi zehirli Sinek mantarlarında bu renk beyazdır.

      Champinion mantarlarinda ise siyah veya siyaha çalar renktedir. Sadece genç Champinion mantarlarında sporlar henüz olgunlaşmadığı için lameller onlarda da beyaz renktedir. Ayrica bu mantarlarda sporların korunması amacıyla şapkanın altında oluşan beyaz, pamuğumsu zar lamellerin görülmesini engelleyebilir. O durumda zar kaldırılarak lamelleri görmek olanaklıdır.

      B- Mantarlara Spor İzi yöntemi uygulanır. Sonuçta Champinion’ların spor izi siyah, sinek mantarlarının izi ise beyaz oluşacaktır. (Bak: Spor İzi yöntemi)
      3. Sapının ucu torba gibi bir kılıf (kase) içinde olan mantarları da toplamayın.
      Öldürücü zehirli Amanita verna (A.phalloides) / Köy göçüren ile Amanita virosa / Ölüm Meleği mantarlarının içinde bulunduğu sinek mantarlarının hepsi böyle saplarında kın / kase olan mantarlardır. (Bak: Zehirli Mantarlar)

      Yukarıda anlatılan uyarılara uyulduğu takdirde mantardan zehirlenme riski en az yarıyarıya azalmış demektir. Ülkemiz olguları dikkate alındığında bu oran %90-95 olmaktadır.

      Genelde yukarıda adı geçen beş mantar ve diğer bir kaç örümcek mantarının hepsi de hücre öldürücü özelliklere sahiptir. Bunlara ek olarak, ülkemizde çok bulunan Kuzu göbeği denilen mantarın akrabası Gyromita esculanta ve benzeri birkaç beyin mantarının dışında kalan mantarlar sinir sistemine etkileri yada sindirim sisteminde yarattıkları bozulmalarla kendilerini belli ederler.
      Bu mantarlarin yaşamsal tehlikesi söz konusu değildir. (Bak: Zehirli Mantarlar ve Tablosu)

      4.Şapkasının kenarlarında ince iplikcikler bulunan mantarları toplamayın.
      Bu mantarlar Cortinarius / Örümcek türü mantarlardır. İçlerinde öldürücü zehirli olanlar vardır. Örneğin yukarıda adı geçen öldürücü zehirli Cortinarius speciosissimus ile Cortinarius orellanus mantarları bu tür mantarlardandır.

      Bu tür mantarları sporları kahverengidir. Ayrıca bunlarda sporları korumak üzere oluşan iç zar örümcek ağı gibi iplikciklerden yapılıdır. Mantarların gelişme evresinde şapkanın oluşmasıyla birlikte bu zar parçalanır ve parçaların bir kısmı sapın şapkaya yakın tarafında yapışık kalarak kahverengi izler bırakırken bie kısmı da şapka kenarlarında tülden saçaklar oluştururlar.

      Ayrıca, yüze yakın çeşiti olan bu türün yenmeye değer olanları da çok az sayıdadır.
      5. Kural olarak yakıcı tadı olan ve/veya nahoş kokulu mantarlardan kaçının.
      6. Küflenmiş yada çürümeye yüz tutmuş mantarları toplamayın, bırakın kalsın.
      7. Keza fazla böceklenmiş mantarları da toplamayın.
      8. Borucukları yada ayağındaki damar ağları kırmızı olan sünger altlı mantarlardan kaçının.
      9. Eğer etleri sararmış ve/veya ıslak ise yumurta mantarları ile duman mantarlarını toplamayın.
      10. Tat Yoklaması:

      Gevrek yapılı ve sütsüz lamelli mantarların  russula türlerini birbirinden ayırmak oldukça zor, çoğu zaman imkansızdır. Bu durumda russula cinsi bir mantarın yenilir olup olmadığını anlamak için “tat yoklaması” yapılır. Ancak bu yöntem sadece ve sadece “russula” türü mantarlara uygulanabileceğinden, önce ve MUTLAKA mantarın “russula” türü olduğu kesin olarak saptanmış olmalıdır (bak: Gevreklik).
      Bu saptandıktan sonra mantarın yenilir olup olmadığını anlamak için, mantar şapkasının altındaki lamellerden çok ufak bir parça alınarak dilin ucuna değdirilir. Şayet mantar yenmez yada zehirli bir tür ise hemen yada çok az bir süre sonra ağzı yakacaktır. Eger yakmıyorsa mantar tehlikesizdir ve yenilebilir.

      Dikkat! Bu yöntem küçük çocuklarla birlikte iken kesinlikle uygulanmamalıdır. Çocuk taklit etme içgüdüsü ile bundan böyle eline geçen her çeşit mantarı ağzına götürücektir.

Yorum Yap


dört × 1 =

Bu Haberler Dikkatinizi Çekebilir


Facebook